Về nội dung này cần khẳng định rõ vai trò quan yếu của tính dân tộc trong điện ảnh Việt Nam
Tăng cường phối hợp các ngành liên hệ, nhất là với âm nhạc, các cơ quan thông tấn báo chí, đặc biệt truyền hình để không chỉ truyền bá, mà còn định hướng công chúng. Tuy diễn ra chậm, phụ thuộc vào điều kiện lịch sử cụ thể của từng dân tộc, nhưng bản sắc dân tộc không đối lập với tính dân tộc, mà có quan hệ biện chứng với nhau. Những chiều sâu nội tâm, những số mệnh nghiệt ngã của con người sau chiến tranh đi vào xây dựng và phát triển kinh tế thị trường được miêu tả sinh động, biểu hiện rõ nét tính cách dân tộc, tính cộng đồng dân tộc, phẩm chất dân tộc, lẽ sống dân tộc, lý tưởng dân tộc.
Thực tại điện ảnh Việt Nam, nhất là từ thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế đến nay, cùng với mặt được, mặt tiến bộ đáng ghi nhận, đã và đang xuất hiện những vấn đề rất đáng lo ngại như: Hiện tượng sao chép, rập khuôn các kịch bản, các thủ pháp. Đây là thành tựu rất đáng ghi nhận về nội dung và thủ pháp thể hiện.
Sự trình diễn. Sự đa dạng hóa các chủ đề là đáng động viên, nhưng một số phim tập kết khai khẩn những câu chuyện tình bi lụy, những cảnh đâm thuê chém mướn, cảnh loạn luân. Suy cho cùng nguyên tố cần và đủ để làm nên tính dân tộc của điện ảnh Việt Nam là nhân kiệt - vốn sống - tấm lòng người nghệ sĩ dành cho đất nước và dân tộc - như lời dạy của Bác Hồ là tận tâm, tận lực phụng sự giang sơn, phụng sự nhân dân.
). Trước hết, người nghệ sĩ cần thấm đẫm hồn cốt dân tộc, tâm hồn, tình cảm dân tộc, lối sống dân tộc trong sáng tác, biểu diễn, quản lý, truyền bá. 3. Bản sắc dân tộc hình thành và phát triển cùng với lịch sử dân tộc, vừa bền vững, vừa có phần biến động.
TS Lê Bích Hồng: "Tính dân tộc được xem như là một tính chất xã hội của văn học, nghệ thuật" là "thuộc tính thế tất của việc sáng tạo" (Bi-ê-lin-xki). 5. Nhằm tăng cường sự hợp nhất trong nhận thức về vấn đề này, vừa qua, tại Hà Nội, Hội Điện ảnh Việt Nam kết hợp với trọng điểm Bảo tồn văn hóa dân tộc Việt Nam và Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương tổ chức cuộc Hội thảo về "Nâng cao tính dân tộc trong phim truyện Việt Nam hiện giờ".
Chúng tôi xin trích đăng dưới đây kết luận Hội thảo của PGS, TS Nguyễn Hồng Vinh, chủ toạ Hội đồng Lý luận, phê bình văn chương, nghệ thuật Trung ương.
Tính dân tộc, ý thức dân tộc đã và đang làm nên sức mạnh Việt Nam". Đó là những quan điểm rất đáng ghi nhận tại Hội thảo này. GS Hồ Sĩ Vịnh: "Tính dân tộc là văn cước tổng hòa các phẩm chất hay giá trị Chân, Thiện, Mỹ, Ích". "Tính dân tộc là ý thức về dân tộc gắn liền với tâm thế dân tộc, thân phận dân tộc, tức thị lấy hạt nhân giá trị văn hóa dân tộc làm cơ sở".
Hoàn thiện cơ chế , chính sách cho hoạt động điện ảnh. Đồng chí Thứ trưởng Lê Khánh Hải: "Là dấu hiệu cơ bản để phân biệt nền văn hóa của dân tộc này với dân tộc khác, quốc gia này với nhà nước khác. Người nghệ sĩ cần không ngừng học tập, nghiên cứu, dẻo dai khám phá cuộc sống muôn màu, muôn vẻ của nhân dân ta để "phản chiếu chân thật và hùng hồn" công cuộc đổi mới, hội nhập- như Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị về văn chương, nghệ thuật yêu cầu.
Tính dân tộc và bản sắc dân tộc Nhiều tác giả đã tiếp cận nội hàm này ở những góc cạnh và chiều kích khác nhau. Tuy nhiên, cùng với những thành quả nêu trên, đã và đang phát triển dòng phim mô phỏng, rập khuôn các kịch bản, cách đạo diễn, cách xây dựng nhân vật, các thủ pháp nghệ thuật của nước ngoài, làm mất đi bản sắc dân tộc, làm cho số đông công chúng điện ảnh phân tâm.
Nhà biên kịch điện ảnh Nguyễn Thị Hồng Ngát: "Tính dân tộc là những bản sắc biệt lập, độc đáo của dân tộc đó, làm cho người xem dễ nhận ra nhất". Về nguyên nhân tính dân tộc đang bị nhạt nhòa trong các phim truyện Việt Nam, theo nhận xét của GS Hồ Sĩ Vịnh: "Tính dân tộc được diễn đạt qua các nhân vật còn thiếu tầm cao trí tuệ, chiều sâu nhân bản; tính đa nghĩa thi pháp đạo diễn còn bị bó hẹp; tính hiện đại, yếu tố lạ trong văn hóa dân tộc chưa được áp dụng tốt vào nghệ thuật điện ảnh".
Giải pháp cốt 1. Những đề tài về chiến tranh cách mệnh, về lịch sử dân tộc vẫn được khai hoang. Làm tốt các giải pháp nêu trên chính là góp sức tạo ra chất lượng mới trong hoạt động của dòng phim truyện Việt Nam. Năm , bản sắc văn hóa dân tộc còn đậm nét cả trong các hình thức miêu tả mang tính độc đáo. Bốn , sự tinh tế trong xử sự, tính giản dị trong lối sống.
Mở rộng giao lưu quốc tế với ý thức tiếp thụ có chọn lọc tinh hoa điện ảnh thế giới để vận dụng sáng tạo vào Việt Nam trên cơ sở hiểu biết sâu sắc các yêu cầu, đòi hỏi mới của ngành điện ảnh và công chúng điện ảnh nước ta; trên cơ sở trí óc và bản lĩnh của người nghệ sĩ, để "hòa nhập" nhưng không "hòa tan" trong thế giới đầy phức tạp, biến động khó lường.
Đề cập yếu tố chủ quan của người nghệ sĩ trong việc biểu hiện tính dân tộc chưa rõ nét, chưa sâu sắc, NSND Đặng Nhật Minh cho rằng: "Bản sắc dân tộc chưa được thấm sâu trong tư tưởng, tâm hồn của người nghệ sĩ. GS Hoàng Chương: "Tính dân tộc là hồn, là xương sống của điện ảnh Việt Nam". LTS - Tính dân tộc trong điện ảnh Việt Nam được đề cập từ lâu, nhưng luôn nảy những vấn đề mới do cách tiếp cận và phân tách khác nhau.
Trong các dòng phim của nước ngoài, đã làm lu mờ bản sắc dân tộc, đi ngược lại những mong muốn của công chúng điện ảnh chân chính, trở nên một nguy cơ chẳng thể xem thường; Xu hướng thương nghiệp hóa ngày một nghiêm trọng; Mặt trái của "toàn cầu hóa" đã và đang tác động bị động vào một số tác giả kịch bản, đạo diễn, diễn viên.
Tham dự Hội thảo có nhiều nhà khoa học; các cán bộ hoạt động thực tại trong ngành điện ảnh, sân khấu, mỹ thuật. Ba, đức tính chuyên cần, sáng tạo trong lao động.
Đề cao vai trò, nghĩa vụ của văn nghệ sĩ, từ cán bộ tham gia chỉ đạo, quản lý đến hàng ngũ biên kịch, đạo diễn, diễn viên, người làm phục trang, âm nhạc. Nâng cao tính dân tộc là đòi hỏi thế tất, khách quan của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, đương đại hóa, hội nhập và phát triển; cần gắn kết chém đẹp, hài hòa giữa tính dân tộc và tính đương đại để làm nên dung mạo mới của phim truyện Việt Nam nói riêng, của văn học, nghệ thuật nói chung.
Tuy là vấn đề không mới, đã được đề cập từ nhiều thập niên trước đây, nhưng như NSND Đặng Nhật Minh nhận xét "cuộc hội thảo này cần được coi như một tiếng chuông cảnh báo mọi người quay lại với những gì mà chúng ta đã có - đó là tính dân tộc, bản sắc dân tộc".
4. Còn bản sắc , theo Đại tự điển là sắc thái, đặc tính, đặc thù riêng khác của mỗi dân tộc.
Cần khai khẩn tối đa sự ấm no của tiếng Việt làm nên âm sắc dân tộc của từng tác phẩm -như Lưu Quang Vũ đã viết: "Tiếng Việt rung chuyển nhịp đập trái tim người/Như tiếng sáo, như dây đàn máu nhỏ".
Cần tổng kiểm tra và ưu tiên cho một số loại hình nghệ thuật có ưu thế đặc biệt, đã và đang tích cực tham dự có hiệu quả quá trình xây dựng các hệ giá trị nhân văn, hoàn thiện tư cách con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ thành công giang san Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
2. Bản sắc dân tộc chỉ có thể có ở những tác phẩm chạm tới thân phận của dân tộc, duyệt những số mệnh của dân tộc, với những hoàn cảnh đa dạng của con người cụ thể".
Tính dân tộc là hồn cốt, là sức sống, là dấu ấn sâu sắc đọng lại trong công chúng trở nên sức mạnh ý thức to lớn của dân tộc ta. Nguồn lực gồm hai mảng quan yếu: Kinh phí, cơ sở vật chất kỹ thuật và con người thực thi nhiệm vụ (cần được đào tạo đồng bộ từ biên kịch, đạo diễn, diễn viên, phục trang.
Vậy nội hàm cụ thể của bản sắc dân tộc Việt Nam là gì? Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) chỉ rõ: Một , lòng yêu nước nồng cháy, ý chí tự cường dân tộc, ý thức dân tộc, tinh thần đoàn kết, ý thức cộng đồng gắn kết cá nhân - gia đình - làng xã - sơn hà. , Các cơ quan thông tấn, báo chí ở trung ương và địa phương. Hai, lòng bác ái, rộng lượng, trọng nghĩa tình, đạo lý.
, Là điều không thể ưng ý đối với dân tộc ta có hàng ngàn năm văn hiến. Trên cơ sở phân tách nhiều chiều cạnh của từng bộ phim cụ thể, một số tác giả đã chỉ ra mặt được và chưa được, kiến nghị các giải pháp căn cốt.
Thành công của những bộ phim nêu trên trước nhất và đẵn là các tác giả đã bám sát hiện thực sinh động và đa dạng của dân tộc ta trong các thời kỳ lịch sử, đặc biệt là cuộc sống hôm nay khi toàn Đảng, toàn dân ta nối cuộc hành trình đổi mới và hội nhập tuy khôn cùng gian truân, nhưng đầy hào hùng. Theo chúng tôi, từ những ý kiến nêu trên, có thể đưa ra một khái niệm tổng quát.
Theo chúng tôi, cần bổ sung một ý rất quan trọng: Hội thảo này không chỉ là một tiếng chuông, mà còn là cơ sở tạo thêm nhận thức mới, từ đó gợi mở cách làm mới nhằm bảo vệ và phát huy lên tầm cao mới về tính dân tộc, bản sắc dân tộc trong Điện ảnh nói chung và phim truyện Việt Nam nói riêng.
Quý trọng công tác lãnh đạo,chỉ đạo, huy động cao nhất nguồn lực cho ngành Điện ảnh. Và bởi thế, Hội thảo này thật sự góp vào quá trình tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiền tiến, đặm đà bản sắc dân tộc.
Chúng ta đang trong tình trạng thiếu kinh phí, nhưng đầu tư vẫn phân tán, dàn trải. # Tính dân tộc trong phim truyện Việt Nam bây chừ Mặc dù có những dòng phim thị trường đang nở rộ và có phần lấn át, nhưng phim truyện Việt Nam trong thời đổi mới đến nay đã xuất hiện những tác phẩm đáng trân trọng: nhớ thương đồng quê, Ai xuôi Vạn Lý, Giải hạn, Hà Nội mùa đông năm 1946, Ngã ba Đồng Lộc, Đời cát, Mùa ổi, Bến không chồng, Vào Nam ra Bắc, Chiếc chìa khóa vàng, Bao giờ cho đến tháng 10, Hẹn gặp lại, Nguyễn Ái Quốc ở Hồng Công, Nhìn ra biển cả, Đêm hội Long Trì, Hoa ban đỏ, Mùi cỏ cháy, Đừng đốt, Long thành cầm giả ca, Cánh đồng bất tận.
Cảnh trong phim Đừng đốt.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét