Nền kinh tế Việt Nam ngày càng bị lệ thuộc tận hưởng nước ngoài.

Giữa tương thuộc và lệ thuộc, TS Thiên khẳng định Việt Nam đang lệ thuộc nhiều hơn và khuynh hướng lệ thuộc ngày một gia tăng bởi cấu trúc kinh tế rủi ro, nội lực yếu. Căn do do chiến lược “bóc ngắn, cắn dài”, mô hình tăng trưởng khuyến khích tận khai tài nguyên quốc gia… Tóm lại, theo ông Thiên, chiến lược không tạo nội lực nhà nước thì không thể bảo đảm một nền kinh tế độc lập, tự chủ.

Đó là hàng loạt doanh nghiệp phá sản, nhiều công ty trong nước phải bán một phần hoặc bít tất cho nước ngoài; hàng vạn công nhân thất nghiệp; sản xuất giảm sút, hàng hóa nước ngoài tràn vào; trên thị trường bất động sản, các nhà đầu tư nước ngoài đang có cơ hội “vớ bở” mua lại tài sản của một số doanh nghiệp trong nước với giá rẻ mạt; xuất khẩu tăng chính yếu nhờ doanh nghiệp nước ngoài… Nhiều chuyên gia kinh tế, doanh nghiệp có mặt ở tọa đàm đã đóng góp nhiều ý kiến quan trọng.

Theo TS Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế Trung ương, thách thức phát triển của Việt Nam là khó tránh khỏi bẫy thu nhập trung bình và lệ thuộc bên ngoài càng ngày càng nặng.

Đó là lệ thuộc nhập cảng hàng hóa đầu vào, nên nhập siêu "trường kỳ"; lệ thuộc xuất khẩu khi Việt Nam bị thua ngay cả ở những mặt hàng có thế mạnh như gạo, cà phê.

Trần Tâm. Bà Nguyễn Thị Bình nhấn mạnh đến nhiều nguy mà lại nền kinh tế Việt Nam đang phải đối mặt. "Xuất khẩu lệ thuộc vào nhà đầu tư nước ngoài, chỉ Samsung thôi, kim ngạch xuất khẩu đã chiếm 20% tổng kim ngạch xuất khẩu Việt Nam, bằng với xuất khẩu ngành nông nghiệp", ông Thiên cứ liệu.

Trong 12 nhóm chỉ tiêu đánh giá, Việt Nam tụt hạng ở 9 nhóm và chẳng có nhóm nào vượt hạng 50, phần lớn kế cận hạng 100. Do đó, cần thiết phải tái cơ cấu nền kinh tế để lột xác đi lên, trong đó có cách tân hệ thống ngân hàng, tái cơ cấu đầu tư công, phải kiến lập cấu trúc kinh tế mới (xây dựng các tập đoàn kinh tế quốc gia tư nhân đẳng cấp toàn cầu)… Một số chuyên gia cũng cho rằng nguy cơ tụt hậu xa hơn so với thế giới và khu vực của nền kinh tế Việt Nam là rất rõ.

Doanh nghiệp khu vực trong nước yếu đi thấy rõ, cả doanh nghiệp quốc gia, tư nhân.

N. Trong hai năm 2011 và 2012, Diễn đàn Kinh tế thế giới xếp hạng nền kinh tế Việt Nam giảm 16 bậc, xuống hạng 75, thấp nhất kể từ khi Việt Nam được xếp hạng.

Việt Nam vẫn chưa phải là nức không thể thay thế, tức thị chưa có vị thế độc lập trong hệ thống kinh tế toàn cầu hiện nay. Thậm chí, kinh tế Việt Nam đang rơi vào điểm nghẽn nhưng chưa biết khi nào thoát ra được.