Như vậy, thuật ngữ SXH mà dân gian thường gọi là thể bệnh sốt Dengue xuất huyết, chúng là một trong hai thể bệnh do virut Dengue truyền mầm bệnh từ người này sang người khác qua trung gian của loài muỗi truyền bệnh hiệp
Ảnh: TM Bệnh sốt Dengue xuất huyết thường được gọi là sốt xuất huyết, đây là nhân thể bệnh hiểm xảy ra ở các nước thuộc khu vực Đông Nam Á; gần đây cũng đã được phát hiện tại Nam Mỹ và khu vực Nam thái hoà Dương.
Bệnh được lây từ người này sang người khác cốt do loài muỗi vằn có tên khoa học Aedes aegypti; ngoài ra, loài muỗi hổ châu Á có tên khoa học Aedes albopictus đã được xác định cũng là trung gian truyền bệnh này.
SXH năm nào cũng xuất hiện ở một số địa phương, có lúc bùng phát thành dịch nhưng biện pháp chủ động buồng với khẩu hiệu hành động "không có bọ gậy, không có sốt xuất huyết" hầu như còn hạn chế. Bệnh thường có thể dẫn đến tử vong và hay xảy ra ở phần lớn các nước vùng nhiệt đới và ngay cả một số nhà nước vùng cận nhiệt đới. Nếu có sự hiện diện của loài muỗi truyền bệnh hiệp thì bệnh sốt Dengue có thể xảy ra ở cả vùng thị xã, tỉnh thành lẫn nông thôn, miền núi.
Việc phun hóa chất diệt muỗi thường được tiến hành ở những khu vực thị xã, đô thị có nhiều ổ bọ gậy sản sinh ra nhiều muỗi truyền bệnh trưởng thành.
BS. Vơ những loại phương tiện này thường chứa nước tương đối trong, ít vẫn đục. Bình thường dân gian hay gọi bệnh SXH nhưng thực ra nếu dùng thuật ngữ khoa học cho đúng thì bệnh gồm hai loại thể là bệnh sốt Dengue và bệnh sốt Dengue xuất huyết.
Đối tượng con nít thường dễ bị mắc thể bệnh này. Biện pháp phòng bệnh tốt nhất là làm giảm nhanh mật độ hoạt động của muỗi truyền bệnh. Trong các trường hợp xảy ra dịch sốt Dengue hoặc SXH, các biện pháp nêu trên cũng cần được ứng dụng nhưng phải bổ sung, tăng cường biện pháp hữu hiệu nhất với mục đích làm giảm nhanh mật độ hoạt động của muỗi trưởng thành bằng cách phun không gian hóa chất diệt sâu bọ.
Trong trường hợp này, việc phun hóa chất diệt muỗi tồn lưu trên các loại tường vách không đạt hiệu quả vì loài muỗi truyền bệnh SXH thường nghỉ trú đậu ở trong nhà, trên những diện tích, mặt bằng không tiện cho việc phun tồn lưu như trên tấm rèm hoặc vải vóc. Các cơ sở y tế đề phòng phải luôn luôn chủ động dự trữ nguồn hóa chất diệt muỗi để dùng trong những trường hợp khẩn, dịch bệnh bùng phát mạnh.
Để giải quyết được vấn đề này có hiệu quả, ngoài giải pháp về chuyên môn kỹ thuật thì giải pháp từng lớp khá quan yếu và có quyết định rất lớn vì muốn phòng dịch bệnh có hiệu quả thì tuốt tuột cộng đồng người dân phải vào cuộc.
Muỗi Aedes albopictus thường được gọi là muỗi hổ châu Á.
Ở những nơi này, muỗi có thể đóng vai trò quan yếu trong việc truyền bệnh virut Dengue và các bệnh do virut khác.
Phần đông muỗi thường đốt máu đứa ở trong nhà và nghỉ trú đậu ở ngoài nhà nhưng tại các thị xã, đô thị ở các nước vùng nhiệt đới thì loài muỗi vằn Aedes aegypti thường đẻ trứng, đốt máu và nghỉ trú đậu ở trong nhà và chung quanh nhà. Bệnh khởi đầu bằng triệu chứng sốt đột ngột, kéo dài khoảng một tuần hoặc hơn; người bệnh thấy đau đầu, đau cơ, đau khớp và nổi mẩn đỏ.
Trên thực tại, chiến lược và các giải pháp làm giảm nguồn gây bệnh cho cộng đồng cần được truyền thông giáo dục sức khỏe và y tế rộng khắp và lâu dài. Những nơi chúng chuộng đẻ trứng là những chum, vại chứa nước trợ thời đặt ở trong nhà hay ngoài nhà; song song chúng cũng có thể đẻ trứng ở các ống máng nước, kẽ lá, ống tre nứa, lốp xe hỏng, vỏ đồ hộp, chậu cây cảnh.
Đồng thời cũng nên ứng dụng các biện pháp bảo vệ cá nhân chủ nghĩa để chống muỗi đốt vào ban ngày bao gồm việc dùng áo xống phòng hộ, dùng thuốc xua và lưới chống muỗi. Cũng giống như loài muỗi vằn Aedes aegypti, muỗi hổ châu Á Aedes albopictus đẻ trứng ở các loại công cụ chứa nước tạm ở trong nhà, ngoài nhà nhưng thực tại chúng vẫn ưa đẻ trứng thiên nhiên trong rừng như tại các hốc cây, kẽ lá, vũng nước dưới đất, vỏ dừa, trong vườn cây.
Biện pháp lâu dài và kinh tế nhất là tiêu hủy những nơi muỗi đẻ trứng. Bệnh này cũng chưa có thuốc điều trị đặc hiệu
Một số loài muỗi có khả năng đẻ trứng ở những vùng ven biển nước mặn và đầm lầy bị ngập qua từng thời kỳ do mực nước thủy triều lên cao bất thường hoặc mưa to; trong khi đó có một số loài muỗi khác đã thích ứng được ở các kênh máng tưới tiêu trong nông nghiệp. Vì vậy, đối với bệnh nhân có hội chứng sốc xuất huyết cần được mau chóng truyền dịch, huyết tương và theo dõi chặt chẽ các dấu hiệu sinh tồn để xử trí cấp cứu các biến chứng kịp thời nhằm cứu sống người bệnh.
Nếu những biện pháp trên không áp dụng được, cần thực hiện giải pháp diệt bọ gậy muỗi bằng các loại hóa chất an toàn và hiệu quả. Biện pháp phun không gian bằng hóa chất diệt muỗi có thể thực hiện bằng các bình bơm đeo vai, máy phun mù xách tay, máy phun lớn đặt trên xe ôtô hoặc trên máy bay.
Biện pháp lâu dài và kinh tế nhất là tiêu hủy những nơi muỗi truyền bệnh có thể đẻ trứng trên diện rộng bằng cách san lấp những ổ muỗi đẻ trứng trong tự nhiên hay do nhân tạo; đốt các loại rác hữu cơ, làm lưới che chắn những dụng cụ chứa nước ăn, lắp đặt các ống dẫn nước kín.
Loài muỗi này có đặc điểm là đẻ trứng rời từng chiếc trên những diện tích đất ẩm ướt, ngay trên thành tường hoặc gần sát với mặt nước; ngoại giả còn có thể đẻ trứng ở trong những loại công cụ chứa nước tạm ở trong nhà, ngoài nhà hoặc những nơi thường có nước lên xuống.
Khuyến nghị hiện, một số địa phương đã và đang vào mùa bệnh sốt Dengue và bệnh SXH, nếu không chủ động thực hành các biện pháp phòng một cách có hiệu quả thì sẽ tạo ra các đỉnh cao, làm cho nhiều người bị mắc bệnh và xảy ra dịch bệnh với sự lây nhiễm tại chỗ.
Các loài muỗi truyền bệnh Bệnh sốt Dengue và bệnh SXH do hai loài muỗi truyền bệnh gây nên là Aedes aegypti và Aedes albopictus. Trứng của muỗi có thể chịu được độ khô trong nhiều tháng và chỉ nở khi chúng bị ngập nước. Biện pháp phòng bệnh Hiện nay chưa có loại vắc-xin phòng bệnh sốt Dengue và bệnh SXH mặc dù đã có nhiều ráng vắt của các nhà khoa học để mong tìm ra một biện pháp phòng bệnh có hiệu quả.
Bệnh Dengue nói chung do nhiều loại virut rất giống nhau gây nên và được chia ra các loại Dengue typ 1, 2, 3 và 4. Bệnh cũng khởi phát bằng triệu chứng sốt cao, người bệnh có bộc lộ đau đầu, khó thở và đau bụng; dấu hiệu xuất huyết nội tạng cũng thường thấy.
Ngoài những phương pháp bình thường để chống muỗi đốt, cần dùng các loại hóa chất để diệt muỗi truyền bệnh trú ẩn trong nhà; có thể ứng dụng biện pháp gian muỗi đốt ban ngày bằng hương diệt muỗi, màn chống muỗi hoặc dùng máy điều hòa nhiệt độ. Quờ quạng các loài muỗi Aedes ở những vùng có mùa đông lạnh có thể sống sót qua thời kỳ này ở dạng trứng.
Nếu không được phát hiện, chẩn đoán và điều trị kịp thời thì có khoảng 50% trường hợp sốc có thể dẫn đến tử vong. Tỷ lệ tử vong chung được các nhà khoa học ghi nhận chiếm từ 5 - 10%. Hội chứng sốc do SXH có thể xảy ra do mất máu và tụt huyết áp.
Về tập tính, các loài muỗi Aedes chủ yếu hoạt động đốt hút máu vào buổi sáng hoặc buổi chiều, ít khi hoạt động vào ban đêm. Muỗi Aedes aegypti thường được gọi là muỗi vằn, đốn đẻ trứng ở môi trường gần nhà. Đặc biệt, đối tượng con nít bị SXH dễ có nguy cơ dẫn đến tử vong do hội chứng sốc xuất huyết.
Coi sóc bệnh nhân sốt xuất huyết. Loại muỗi này trước hết chỉ phát hiện ở các nước thuộc khu vực châu Á và Madagascar nhưng thời gian gần đây chúng đã xuất hiện ở một số nhà nước tại Bắc Mỹ, Nam Mỹ cũng như Tây Phi. Nguyễn Trâm Anh. Bệnh sốt Dengue thường bùng phát thành những vụ dịch, thỉnh thoảng có hàng chục ngàn người bị nhiễm bệnh và bệnh hay phát triển ở các thị xã, thị thành nơi có mật độ dân cư đông đúc.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét