Duyệt kịch của mình, Lưu Quang Vũ đã góp phần quan trọng làm nên khuân mặt sàn diễn thập kỷ tám mươi
Cũng từ nguồn cảm hứng dân gian bất tận ,"Lời nói láo rút cuộc” và "Hồn Trương Ba, da hàng thịt” được đưa lên sân khấu kịch nói đương đại. Hiện thực cuộc sống được phơi bày. Kịch Lưu Quang Vũ còn là sự tìm về với quá khứ lịch sử dân tộc, để một lần nữa giũ sạch lớp bụi thời gian phủ lên trên những tăm tiếng mà sử sách chính thống nhắc đến qua loa, để phát hiện thêm những giá trị đã có thiết thực, gần gũi, vận chuyển một dung lượng ý nghĩa muôn thủa với cuộc sống ngày hôm nay.
Những vấn đề bức thiết của cuộc sống chưa bao giờ được Lưu Quang Vũ đưa lên sàn diễn ào ạt như trong năm 1988.
Các tác phẩm kịch của Lưu Quang Vũ tạo nên một thế giới nhân vật rộng lớn. Kịch lịch sử, dã sử như: Ông vua hóa hổ, Ngọc Hân công chúa hay lịch sử hiện đại như Sống mãi tuổi 17, Hẹn ngày trở lại, Chết cho điều chưa có, Nữ ký giả, Vách đá nóng bỏng.
"Ông không phải bố tôi” là sự đan xen xót xa giữa quá cố ấu trĩ vừa qua và ngày nay cuộc sống hôm nay. Vở kịch triết lý sâu sắc về cuộc sống ở mọi tầng ý nghĩa của nó. Những nhân vật trước kia người ta thường tránh né. Chỉ trừ có "Ngọc Hân công chúa” là soi vào lịch sử, còn mọi vở diễn đều mang hơi thở cuộc sống được trình diễn, xem xét ở những phương diện khác nhau.
Ý nghĩa câu chuyện không được biểu thị thẳng tính, cụ thể, mà ưng chuẩn cuộc chống chọi hết sức ác liệt, phức tạp giữa phần hồn và phần xác, tác giả muốn đề cập đến vấn đề mang tầm đại quát cao, đó là: Sự tha hóa của con người tốt trong môi trường xấu.
Cảnh trong vở Lời thề thứ 9 Mọi thành phần, mọi lứa tuổi đều gặp trong kịch của anh những điều tâm đầu ý hợp, những băn khoăn, day dứt về người tình thế thái, về cuộc sống hôm nay, và khá nhất trí với cách lý giải của tác giả.
Cái lý tưởng cứ ngày càng phôi pha, cái cái tầm thường thì đang ngày càng lấn át. Ai đã từng xem "Lời thề thứ chín” mà không khỏi băn khăn trước cuộc sống bây chừ
Năng lực sáng tạo của Lưu Quang Vũ dồi dào, phong phú hiếm thấy. Có thể giải nghĩa được sức sáng tạo phi thường và thành công của Lưu Quang Vũ do anh có một khả năng quan sát, nắm bắt những vấn đề nóng bỏng của đời sống một cách nhanh nhạy, sắc sảo và tinh tế cùng với tri thức ấm no về nhiều mặt. Ngoài sự phát hiện, xây dựng nên những nhân vật mang dáng nét con người mới hôm nay và ngày mai, tác giả còn không ngần ngại phê phán các kiểu nhân vật tiêu cực có thật trong đời sống, thuộc đủ mọi giai tầng.
Khi nghệ thuật đồng hành được cùng "tâm trạng xã hội” thì tác dụng của nó với đời sống, vào đời sống thật to lớn biết chừng nào. Vở kịch đi thẳng vào người xem với vấn đề muôn thuở của con người, cũng là vấn đề cần kíp của cuộc sống ngày nay.
Cảnh trong vở Ông không phải là bố tôi Nhưng chính yếu nhất vẫn là những tác phẩm về đề tài hiện đại. "Vụ án 2000 ngày” hay "Trái tim trong trắng” lại được Lưu Quang Vũ xây dựng nên tác phẩm bằng sự thật đau lòng của một vụ án được báo chí lột trần. Kịch cổ tích, dân gian như: Lời nói dối rút cuộc, Hồn Trương Ba, da hàng thịt, hồn của đá.
"Quyền được hạnh phúc” tập hợp những tư tưởng dân chủ cao nhất của Lưu Quang Vũ, được xây dựng bằng những chuyện có thật trong cuộc thế. Cái tốt có, cái xấu có. Đó là cách vỡ hoang thành công của Lưu Quang Vũ trong một số vở kịch viết cho sàn diễn truyền thống (chèo) như "Ngọc Hân công chúa”, hay truyền thuyết lịch sử như "Ông vua hóa hổ”.
Trong Hội diễn sân khấu toàn quốc 1980, Lưu Quang Vũ còn là tác giả trẻ và mới, thì đến năm 1985 đã xuất hiện "Hiện tượng Lưu Quang Vũ”. Lưu Quang Vũ rất tài trong việc đưa những chi tiết có thật trong cuộc sống trở nên những chi tiết nghệ thuật mang sức khái quát, có ý nghĩa mà không sống sượng; song song đưa tác phẩm nghệ thuật phổ thông vào đời sống một cách thoải mái như cuộc sống đang được trung thực tái hiện lại.
Nó cuộn người xem cùng vui, cùng buồn, cùng lo toan, trằn trọc, để rồi mỗi dạng người khác nhau đều bị tư tưởng của vở kịch đeo đẳng
Vở kịch được Lưu Quang Vũ xây dựng bằng phương pháp ẩn dụ. Chỉ đến vở "Lời thề thứ chín” mới được coi một cách khá toàn diện, xác thực. Từ một chuyện cổ dân gian mang tính triết lý cao, Lưu Quang Vũ sáng tác vở kịch "Hồn Trương Ba, da hàng thịt”. Có thể thấy trong kịch Lưu Quang Vũ có mặt nhiều ngành nghề, công việc của đời sống hôm nay như công nghiệp, sản xuất ở các nhà máy, xí nghiệp.
8 vở kịch của anh tham dự Hội diễn thì 6 vở được tặng thưởng Huy chương Vàng, 2 vở Huy chương Bạc. Ông luôn luôn đi tìm trong cuộc sống bề bộn, gồ ghề, sôi động cái chất thơ đằm thắm, nhẹ nhàng mà hóm hỉnh, sâu lắng, để rồi hòa quyện hình thành nên một tổng thể giữa chính luận - thời sự và trữ tình.
Kịch của ông cất tiếng nói gan góc thức tỉnh cái tốt đẹp đang bị lấp phủ, cảnh tỉnh cái xấu, cái ác đang hoành hành, ngự trị trong cuộc sống hiện đại.
Đông đảo khán giả tới xem kịch Lưu Quang Vũ trong đêm mở đầu liên hoan Lưu Quang Vũ đến với sàn diễn khi loại hình này đang đứng trước đề nghị đòi hỏi hết sức tha thiết - phải đổi mới.
(Tôi và chúng ta, chốc lát và vô tận, Nếu anh không đốt lửa), ngành y tế (Nguồn sáng trong đời, Hạnh phúc của người bất hạnh), ngành giáo dục (Mùa hạ chung cuộc ). Đây cũng là một trong những đặc điểm của kịch Lưu Quang Vũ, và cũng chính là sức hút kịch của anh. Sự bất công éo le trong cuộc thế không chỉ diễn ra ở một đôi nơi do một đôi con người gây nên, mà những bất công, đau xót này đã và đang xảy ra hàng ngày trong từng lớp.
Có thể thấy một điều: Con người đang làm hỏng dần cuộc sống và đối lại, cuộc sống đang hủy diệt những phần tốt đẹp của con người. Mỹ Hằng. Mối quan hệ giữa tiền phương và hậu phương, người lính đang cầm súng bảo vệ tổ quốc và gia đình của người lính.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét